Vitamin D là gì? Vitamin D là một nhóm các secosteroid có khả năng tan trong chất béo, đóng vai trò làm tăng cường khả năng hấp thu canxi và photphat ở đường ruột. Trong cơ thể người, các hợp chất quan trọng nhất trong nhóm này là cholecalciferol (vitamin D3) và ergocalciferol (vitamin D2). Vitamin D có thể được bổ sung qua thực phẩm hoặc được cơ thể tự tổng hợp khi da tiếp xúc với ánh nắng.

vitamin d la gi

Vitamin D là gì và quan trọng ra sao đối với sức khỏe con người?

Sản phẩm khuyên dùng
Viên uống bổ sung collagen và đa vitamin dành cho nữ Bio-Synergy Collagen and Multivitamin
Viên uống bổ sung collagen và đa vitamin dành cho nữ Bio-Synergy Collagen and Multivitamin
Cung cấp Collagen "loại 1" cho cơ thể, cùng với hàm lượng Vitamin vừa đủ dùng cho cơ thể trong 1 ngày mà không hề dư thừa, giúp làn da và cơ thể khỏe từ trong ra ngoài.
TÌM HIỂU THÊM »

Cũng như các loại vitamin khác, vitamin D là một dưỡng chất đóng nhiều vai trò quan trọng đối với sức khỏe. Nó là nhân tố không thể thiếu trong nhiều quá trình chuyển hóa và trao đổi chất.

Vai trò của vitamin D

  • Nhắc đến vitamin D, chúng ta thường nghĩ ngay đến vai trò của nó đối với xương. Nhờ khả năng chuyển hóa cũng như hấp thu canxi và photphat ở ruột, vitamin D hỗ trợ đắc lực trong quá trình tạo xương. Do vậy, dưỡng chất này có chức năng quan trọng trong sự phát triển bình thường của trẻ em. Ngoài ra, nó giúp xương chắc khỏe, chống lại các biểu hiện còi xương, giòn xương hay loãng xương ở người cao tuổi.
  • Vitamin D có khả năng tổng hợp protein chuyên chở trong ruột non và tá tràng, hỗ trợ canxi di chuyển qua màng ruột.
  • Vitamin D còn làm tăng tái hấp thu canxi ở thận, phòng ngừa sỏi thận.
  • Dưỡng chất này cũng có mặt trong quá trình canxi hóa sụn tăng trưởng, phòng ngừa bệnh cảm cúm.
  • Vitamin D còn giúp duy trì nồng độ canxi trong máu luôn ở mức độ ổn định, hỗ trợ phòng ngừa bệnh cảm cúm và làm giảm nguy cơ mắc bệnh hen suyễn.
  • Loại vitamin này còn được áp dụng để hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường thể 1 và thể 2.

Những ai có thể bị thiếu hụt vitamin D?

  • Trẻ em: Trẻ em không được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng hoặc không được tiếp xúc nhiều với ánh nắng sẽ dễ gặp phải tình trạng thiếu lượng vitamin D cần thiết, gây ra các chứng còi xương, xương giòn, xốp, dễ gãy, chậm phát triển...
  • Người cao tuổi: Đây là đối tượng không hoạt động nhiều ngoài trời nên thời gian tiếp xúc với ánh nắng khá ít. Hơn nữa, làn da ở người lớn tuổi cũng có khả năng tổng hợp vitamin D kém hơn khi còn trẻ, làm cho lượng dưỡng chất trong cơ thể giảm sút đi đáng kể.
  • Người làm việc trong phòng kín: Hầu hết công nhân viên hiện nay làm việc từ sáng đến tối trong các văn phòng kín cổng cao tường, ánh nắng không thể len vào. Việc thiếu sự tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng đã làm khả năng hấp thụ vitamin D bị hạn chế đi rất nhiều.
  • Người béo phì: Ở những người thừa cân, những lớp mỡ thừa bao quanh cơ thể làm kìm hãm, tích đọng vitamin hòa tan, ngăn cản vitamin di chuyển vào trong máu dẫn tới tình trạng thiếu hụt loại dưỡng chất này.
  • Người có da sẫm màu: Sắc tố da melanin tập trung thành một lớp dày ở tầng biểu bì da, làm cản trở quá trình hấp thụ vitamin D của da.
  • Người mắc chứng rối loạn tiếp nhận lipit: Vitamin D được tổng hợp từ da qua ánh nắng mặt trời lại không được hấp thụ vào cơ thể do không được hòa tan trong chất béo.

Thiếu hụt vitamin D gây những tác hại gì?

tac hai vitamin dThiếu hụt vitamin D là một dạng bệnh. Một người có thể được cho là bị thiếu hụt vitamin D khi có các triệu chứng như:

  • Trẻ em còi xương, chậm lớn, chân vòng kiềng, ngủ không ngon giấc, hay quấy khóc, đổ mồ hôi nhiều, chậm biết đi, biết ngồi, dễ nhiễm khuẩn đường hô hấp
  • Người lớn tuổi hay mắc phải các chứng loãng xương
  • Xương giòn, dễ gãy, hay đau nhức, có thể dẫn đến dị dạng
  • Cơ bắp suy giảm
  • Cơ thể mệt mỏi, uể oải
  • Gặp khó khăn trong việc suy nghĩ

Tuy nhiên không phải lúc nào việc thiếu vitamin D cũng gây ra những dấu hiệu dễ nhận biết. Có những trường hợp nếu không theo dõi và quan sát kĩ, người ta sẽ không thể phát hiện ra căn bệnh này. Thiếu hụt vitamin D trong thời gian dài sẽ để lại những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe, chẳng hạn:

  • Gây ra Hội chứng Thiếu hụt Vitamin D (VDDS) thường được biết đến như bệnh còi xương ở trẻ nhỏ
  • Dẫn đến các vấn đề về răng miệng
  • Tăng nguy cơ mắc các chứng bệnh liên quan đến tim mạch
  • Người lớn tuổi kém minh mẫn, mất khả năng nhận thức
  • Gây ra bệnh hen suyễn, đặc biệt là ở trẻ em
  • Làm tăng khả năng nhiễm các virus gây bệnh, tăng tỷ lệ nhiễm bệnh cúm
  • Làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm như ung thư ruột, ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, tiểu đường...

Bổ sung vitamin D bằng cách nào?

bo sung vitamin dNhư đã phân tích ở trên, vitamin D có thể được bổ sung qua thực phẩm, các loại thuốc bổ sung hoặc được cơ thể tự tổng hợp trong quá trình tiếp xúc với ánh nắng.

1. Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

Đây là một loại vitamin hiếm hoi có thể được tổng hợp nhờ ánh nắng mặt trời, nên còn được gọi là “vitamin ánh nắng”.

Đối với trẻ em, trẻ sơ sinh, việc tắm nắng là đặc biệt quan trọng. Không chỉ bổ sung vitamin D giúp xương phát triển bình thường, những thành phần trong tia nắng còn có vai trò diệt khuẩn, chống viêm cho trẻ. Tuy nhiên, cha mẹ chỉ nên tắm nắng cho con trong thời gian từ 6-9 giờ sáng và sau 5 giờ chiều để tránh những tia có hại. Thời gian tắm nắng cũng chỉ nên kéo dài khoảng 10-20 phút mỗi ngày.

Đối với người trưởng thành, tăng cường ra ngoài vận động và tiếp xúc với ánh nắng cũng là một cách để bổ sung vitamin D cho cơ thể. Tuy nhiên, chúng ta cũng chỉ nên tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng buổi sớm. Nếu ra đường vào những thời điểm nắng gắt thì phải che chắn cẩn thận và sử dụng kem chống nắng nếu không muốn da bị tổn thương.

2. Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin D

Cũng như các dưỡng chất khác, vitamin D có thể được bổ sung qua thực phẩm. Những loại thực phẩm giàu vitamin D có nguồn gốc động vật là cá (cá tra, cá trích, cá hồi, cá thu, cá ngừ...), trứng cá, dầu gan cá, xúc xích, chả lụa, dăm bông sữa và các chế phẩm từ sữa. Các thực phẩm này chủ yếu cung cấp vitamin D3, loại hợp chất mang lại nhiều lợi ích nhất trong các loại vitamin D.

Trong khi đó, vitamin D2 lại được tìm thấy nhiều ở các loại thực vật như ngũ cốc, đậu nành, yến mạch nấm và một số loại rau.

3. Uống thực phẩm chức năng bổ sung vitamin D

vai tro vitamin dNếu cơ thể bạn gặp vấn đề trong việc tổng hợp vitamin D hoặc chế độ dinh dưỡng hằng ngày không đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể, bạn có thể sử dụng các loại viên uống bổ sung vitamin D.

Nếu bạn thuộc một trong các trường hợp sau, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng:

  • Người bị dị ứng với vitamin D hoặc các thành phần liên quan khác
  • Người đang sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng
  • Phụ nữ mang thai, có dự định mang thai hoặc đang cho con bú

Khi uống bổ sung vitamin D, bạn nên thực hiện đúng theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ về liều dùng cũng như cách dùng. Bảo quản vitamin D ở nhiệt độ phòng, nơi khô ráo, thoáng mát, để xa tầm tay trẻ em và chú ý hạn sử dụng của sản phẩm.

Tác dụng phụ của vitamin D

Sử dụng vitamin D quá liều hoặc trong một thời gian dài có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn như: Tăng huyết áp, nhịp tim không đều, đau bụng, tiêu chảy, táo bón, buồn ngủ, khô miệng, ngứa ngáy, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi... Những tác dụng phụ này tuy không thường xuyên xảy ra, nhưng nếu gặp phải, bạn cần kịp thời thông báo và tham khảo ý kiến bác sĩ để xử lý.

Sau khi tìm hiểu vitamin D là gì và có vai trò gì đối với sức khỏe con người, bạn hãy áp dụng những phương pháp tăng cường vitamin D cần thiết cho cơ thể để nâng cao sức khỏe, hạn chế khả năng mắc các chứng bệnh không mong muốn.