Nên uống thuốc vào lúc nào? uống bằng nước gì tốt nhất?

Mỗi khi khám bệnh kê đơn thuốc người thầy thuốc đã cân nhắc kỹ lưỡng sau khi xác định bệnh với thực trạng bệnh lý của người ấy là phải sử dụng loại thuốc nào, liều lượng bao nhiêu, cần phải sử dụng bao nhiêu ngày... Ngoài ra, thầy thuốc còn dựa vào nhịp sinh học để chỉ định cho bệnh nhân uống thuốc đúng cách mang lại hiệu quả nhất.

Mọi cơ thể sống không phải lúc nào cũng giống nhau mà có khi mạnh khi yếu, khi nhanh khi chậm. Những thay đổi này nhiều khi xảy ra rất đều đặn và liên tiếp theo từng chu kỳ, vì thế được gọi là nhịp sinh học. Từ đó các nhà bào chế thuốc thường xuyên nghiên cứu để việc dùng thuốc cũng phải theo đặc điểm sinh học này. Thực tế người ta đã phát hiện thấy trên lâm sàng, tiêm strophantin vào chiều tối có hiệu lực hơn ban ngày. Các thuốc ngủ, thuốc lợi niệu hay strycnine cũng có tác dụng mạnh hơn vào buổi chiều. Penicillin tiêm vào chiều tối bao giờ cũng cho nồng độ cao hơn và giữ được lâu hơn là tiêm buổi sáng hay ban ngày. Nhưng ngược lại, các thuốc giải phóng adrenalin tác dụng đến hệ cơ phế quản mạnh hơn vào buổi sáng. Hay tác dụng kích thích thần kinh trung ương của nhân sâm mạnh nhất vào mùa thu và đông, còn về mùa hè và mùa xuân tác dụng thấp nhất...

Ngay việc chọn lựa một thời điểm nào uống thuốc cho thích hợp để có thể nâng cao được hiệu quả trị liệu, song lại làm giảm thiểu các phản ứng của thuốc và tác dụng không mong muốn. Cụ thể:

Thuốc nên uống vào buổi sáng và ban ngày?

uong-thuoc-dung-cach

Các loại thuốc corticoid nên uống một liều vào buổi sáng khoảng 6 - 8 giờ để duy trì nồng độ thuốc trong máu luôn được ổn định. Đồng thời khiến cho tác dụng phụ nếu xuất hiện sẽ giảm đi rất nhiều bởi trong thời điểm này nồng độ hydrocortison cao nhất trong ngày; mặt khác, thuốc không làm phá vỡ hoạt động sinh lý của tuyến thượng thận.

  • Thuốc chống tăng huyết áp: cũng nên uống vào buổi sáng, vì hiện tượng huyết áp tăng thường xảy ra vào trưa và chiều, do vậy thời điểm này sẽ giúp khống chế huyết áp tăng nhờ sự có mặt của thuốc.
  • Thuốc kích thích thần kinh trung ương như caffein hay thuốc lợi tiểu cần uống ban ngày để tránh ảnh hưởng tới giấc ngủ.
  • Thuốc kháng histamin: Uống vào buổi sáng. Thực nghiệm đã chứng minh rằng, cùng một lượng thuốc, nếu uống thuốc vào lúc 7 giờ sáng thì kết quả điều trị sẽ kéo dài trong 15-17 giờ. Còn nếu uống thuốc lúc 7 giờ tối thì hiệu quả điều trị chỉ duy trì được trong 6-8 giờ thôi.
    Nội tiết tố: Uống 1 lần vào buổi sáng, tốt nhất là vào lúc 6-8 giờ. Đối với những bệnh nhân cần uống nội tiết tố dài ngày, việc uống thuốc 1 lần lúc sáng sớm sẽ khiến tác dụng phụ (nếu có) nhẹ đi rất nhiều so với việc uống 2-3 lần trong ngày. Nguyên nhân là trong khoảng 6-8 giờ sáng, tuyến thượng thận tiết ra nhiều nội tiết tố nhất trong ngày (10 giờ tối là thời điểm thoái trào của nó).
  • Thuốc giảm đau: Uống thuốc vào lúc giữa trưa là tốt nhất, vì 11-12 giờ trưa là thời điểm cơ thể nhạy với cảm giác đau nhất trong ngày.

Thuốc cần uống tối hay trước khi ngủ:

  • Tất cả các loại thuốc an thần vì uống vào thời điểm này giúp thuốc phát huy được tác dụng. Kể cả các thuốc kháng acid (như aluminum carbonate, aluminum hydroxide...) cũng cần uống thuốc vào trước ngủ.
  • Thuốc chống hen: Tốt nhất là uống trước khi đi ngủ, vì từ 12 giờ đêm đến 2 giờ sáng là khoảng thời gian người bệnh mẫn cảm nhất với những phản ứng của acetyl choline và histamin, dẫn tới co thắt phế quản. Việc uống thuốc chống hen trước khi đi ngủ sẽ giúp đề phòng và giảm nhẹ cơn hen xảy ra.

Các thuốc cần uống sau bữa ăn:

  • Thuốc có tính chất gây kích ứng đường tiêu hóa: Aspirin, các loại thuốc chống viêm, giảm đau; sắt sunfat... Sau khi bị thức ăn pha loãng ra, sự kích thích của nó với niêm mạc dạ dày sẽ giảm bớt.
  • Thuốc hỗ trợ tiêu hóa: Pepsin, amylase... Khi được hòa trộn vào thức ăn, chúng sẽ phát huy hiệu quả điều trị lớn nhất.

Ăn uống khi uống thuốc - uống bằng nước gì tốt nhất?

uong-thuoc-dung-cach

Các loại thuốc sulphamid, glicozid chữa bệnh tim và thuốc chống tắc nghẽn mạch máu rất giống về mặt hóa học so với protein. Do đó khi dùng chúng cần giảm lượng protein trong thức ăn (ăn ít thịt, gia cầm, cá, phô mai, đậu đỗ)

Để uống thuốc đúng cách bạn cần bổ sung thức ăn có khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày và ruột trước sự kích thích của thuốc, giúp tránh được nhiều bệnh đối với hệ tiêu hóa khi dùng thuốc kéo dài.

Dịch tiêu hóa có ảnh hưởng mạnh đến quá trình biến đổi thuốc trong cơ thể. Khi đói, độ acid của dịch dạ dày thấp, cần uống những loại thuốc như glicozid chữa tim, cũng như những loại thuốc không kích thích niêm mạc dạ dày. Các thuốc uống khi đói thì được hấp thu nhanh hơn.Trong thời gian ăn, độ acid của dịch dạ dày rất cao, do đó ảnh hưởng đáng kể đến độ ổn định của thuốc và sự hấp thu chúng vào máu. Trong môi trường acid, tác dụng của erithromicin, lincomixin, hydrochlorid và các thuốc kháng sinh khác bị giảm một phần.

Khi chữa bệnh bằng aspirin, thức ăn cần có ít đạm, mỡ và các chất đường bột, nếu không sự hấp thu thuốc giảm đi hai lần. Còn các món cá có thể kích thích hiện tượng chảy máu. Hiệu quả trị liệu của các thuốc sulphanilamid bị suy giảm đáng kể hay mất hoàn toàn khi trong thực phẩm có acid folic (gan, thận, xà lách và bí đỏ).

Đối với hầu hết các loại thuốc nên uống với nửa ly nước đun sôi để nguội và tốt hơn hết nên uống khi đứng. Nước lã đun sôi để nguội hoặc nước lọc hợp vệ sinh là loại nước tốt nhất dùng để uống thuốc. Uống thuốc với loại nước này với lượng nước đủ sẽ giúp đưa thuốc viên (viên nén hoặc viên nang) từ miệng xuống nhanh đến dạ dày, tan rã và hòa tan tạo dung dịch thuốc, sau đó trôi xuống ruột là vị trí dược chất sẽ hấp thu vào máu cho tác dụng.

uong-thuoc-dung-cach

Không nên sử dụng nước ép trái cây để uống thuốc nhiều loại nước ép trái cây hiện nay đã được chứng minh là gây hại nếu uống chung với thuốc. Uống thuốc bằng nước cam, nước táo có thể làm giảm sự hấp thu một số thuốc, do làm chất sinh học ở ruột đảm nhận việc chuyển vận thuốc vào máu không hoạt động được. Nghiêm trọng nhất là nước bưởi chùm (grape-fruit, là loại bưởi dùng nhiều ở phương Tây, nhưng thận trọng cũng nên lưu ý cả nước bưởi trồng ở ta). Khi uống chung với một số thuốc (như thuốc statin trị rối loạn lipid huyết, thuốc atenolol trị tăng huyết áp...) nước bưởi chùm sẽ làm tăng độc tính của thuốc, do ức chế men chuyển hóa thuốc ở gan, làm tăng nồng độ thuốc quá đáng ở trong máu.

Tóm lại, để phát huy hiệu quả trong việc sử dụng thuốc, cần tuân thủ theo sự hướng dẫn của thầy thuốc về thời điểm uống thuốc, liều lượng trong ngày, khoảng cách giữa các lần uống, tổng liều điều trị mới có thể đạt kết quả cao trong chữa bệnh.

Tuổi tác, môi trường, thói quen sinh hoạt hằng ngày ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ của bạn và gia đình mỗi ngày. Trong cuộc sống hiện nay, việc đảm bảo cung cấp nguồn vitamin và khoáng chất cho cơ thể là rất khó. Vì vậy, một giải pháp an toàn và tiện lợi hơn chính là bổ sung thông qua thực phẩm dinh dưỡng.

Kênh Sức Khoẻ gợi ý cho bạn iFitness.vn - Nhà cung cấp thực phẩm bổ sung dinh dưỡng Uy Tín - Chính Hãng hàng đầu Việt Nam. Giúp bạn yên tâm lựa chọn các dòng sản phẩm chăm sóc sức khoẻ mỗi ngày.

Hãy Click truy cập ngay iFitness.vn - Chuyên thực phẩm bổ sung chính hãng Hoặc Click vào đây để được tư vấn sản phẩm dình dưỡng phù hợp với nhu cầu và sức khoẻ của bạn.

Hotline tư vấn miễn phí: (028) 399.75.999 hoặc (028) 399 77 777
Địa chỉ: 34 Hoa Hồng, P2, Quận Phú Nhuận, Tp.HCM