Bệnh trầm cảm dễ xảy ra ở trẻ cô đơn

Mỹ phẩm 100% hữu cơ an toàn cho cả mẹ bầu

Người lớn thường không nghĩ rằng trẻ cảm thấy cô đơn khi trẻ còn đang sống trong gia đình có đủ cha mẹ. Nhiều cha mẹ cảm thấy khó tin ngay cả khi bác sĩ chẩn đoán trẻ bị bệnh trầm cảm là do hội chứng bị bỏ rơi từ nhỏ ngay trong chính gia đình của mình.

Cô đơn từ 1 tháng tuổi

Tại Khoa Tâm lý - Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận và điều trị cho những trẻ có nhiều biểu hiện bất thường cả về tâm lý và thể chất do không được gần gũi với cha mẹ ngay từ nhỏ.

Một bé 30 tháng tuổi được cha mẹ đưa đến khám vì bé hay giật mình, khóc thét trong khi ngủ. Khi hỏi bệnh sử, cha mẹ cho biết vì cả cha mẹ đều làm việc, nên từ 1 tháng sau khi sinh, bé đã được gửi cho người nuôi trẻ. Cha mẹ gặp bé mỗi ngày 1 lần trong vòng 1 giờ sau khi bé ngủ thì cha mẹ trở về nhà trọ và bé chỉ được sống với cha mẹ vào 2 ngày cuối tuần. Trong phòng khám, bé từ chối chơi với các đồ chơi và ngồi trên đùi mẹ, vẻ mặt u buồn, hai cánh tay bám chặt thân mẹ.

Một trẻ khác 10 tuổi được mẹ đưa đến khám vì có những hành vi hung hăng, hiếu động, kém tập trung và có khó khăn học tập. Đây là một trẻ thông minh, nói chuyện với bác sĩ một cách cởi mở: "Thưa bác sĩ, con bị chấn thương tâm lý từ nhỏ. Lúc con được 3 tuổi, mẹ con đi vắng, con khóc vì nhớ mẹ, và con bị bố vứt ra ngoài sân. Con không nhớ phải khóc bao lâu cho đến khi mẹ trở về. Khi con nhức đầu, khó tập trung học tập, thì bố đánh con và quyết định gửi con đến một tỉnh xa để ở với một người bác. Bác đã dạy con lớn lên bằng những trận đòn dã man để ép con học giỏi nhưng con không thể học được.

Không bao giờ bố hỏi con về những đau khổ trong đời con để nâng đỡ, giúp con vượt qua những khó khăn, mà chỉ chửi mắng, đánh đập con. Con rất hận bố và không muốn sống trong gia đình nữa".

Những biểu hiện bệnh trầm cảm

  • Ở trẻ nhũ nhi dưới 2 tuổi: Trẻ có những rối loạn ăn uống (từ chối bú, nôn ói), rối loạn giấc ngủ (khóc đêm, giật mình), dễ bị nhiễm khuẩn (viêm hô hấp, tiêu chảy) trong tình trạng stress gây suy giảm hệ thống miễn dịch.
  • Ở trẻ từ 3-5 tuổi: Trẻ có những dấu hiệu thoái lùi như ngưng nói mặc dù trước đó đã biết nói, hiếu động, kém tập trung, làm cho cô giáo khó chấp nhận cho trẻ vào lớp mẫu giáo.
  • Ở trẻ 6-10 tuổi: Trẻ có khó khăn học tập vì kém trí nhớ, thiếu ngủ, ác mộng, mộng du.
  • Ở trẻ vị thành niên: Trẻ say mê trò chơi vi tính, tiếp cận với Internet, ghiền chat, kết bạn trong thế giới ảo để có bạn tâm sự, hoặc tập hút thuốc lá, uống rượu, hút xì ke, bỏ học, bệnh trầm cảm, dọa tự tử.

Hậu quả của mô hình gia đình hai thế hệ

Theo bác sĩ Phạm Ngọc Thanh, Khoa Tâm lý – Bệnh viện Nhi Đồng 1, có rất nhiều nguyên nhân làm cho trẻ cảm thấy cô đơn. Cuộc sống hiện nay có nhiều tác động lên lối sống và mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình.

Cha mẹ có việc làm ngoài xã hội để tăng thu nhập trong gia đình, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong đời sống hiện đại nên không còn thời gian chăm sóc và trò chuyện với trẻ đây cũng là một nguyên nhân khiến trẻ dễ bị bệnh trầm cảm.

Đặc biệt, ở trong các TP lớn, ngày càng có nhiều gia đình "hạt nhân" chỉ gồm có hai thế hệ là cha mẹ và con cái, khi cha mẹ bận rộn thì trẻ không có ai để tiếp xúc và cũng không có nhiều anh chị em để chơi nên rơi vào tình trạng cô đơn và dễ bị bệnh trầm cảm. Trẻ được giao cho một vú nuôi và được tiếp cận với truyền hình, băng video từ rất sớm, thay thế cho sự vuốt ve, ôm ấp, giọng nói dịu dàng của mẹ.

Để tránh những hậu quả tai hại của bệnh trầm cảm cho sự phát triển của trẻ, bác sĩ Phạm Ngọc Thanh khuyên cha mẹ nên phân phối thời gian hợp lý giữa công việc ngoài xã hội và trong gia đình. Đặc biệt, mối quan hệ mẹ và con trong năm đầu đời rất quan trọng cho sự phát triển cảm xúc và xã hội của trẻ.

Không mang việc của cơ quan về nhà, nhất là điện thoại di động, hệ thống Internet để có thời gian giao tiếp với trẻ tránh việc trẻ bị bệnh trầm cảm mà bố mẹ không biết. Tránh những hậu quả của stress trong công việc ngoài xã hội gây căng thẳng trong gia đình làm cho trẻ cảm thấy lo âu, sợ sệt, gây áp lực nặng nề. Cha mẹ nên dành thời gian để lắng nghe trẻ tâm sự về những buồn vui, động viên, nâng đỡ trẻ tìm giải pháp cho các vấn nạn và trưởng thành trong nhân cách...để trẻ có thể tránh được bệnh trầm cảm.

Trẻ không chỉ lớn lên về chiều cao, cân nặng hay những điểm tốt trong học tập văn hóa mà còn cần lớn lên về cảm xúc, tình cảm, giao tiếp, hành vi. Những người khác như ông bà, thân quyến, vú nuôi, cô giữ trẻ chỉ là những người phụ giúp, không thể hoàn toàn thay thế cha mẹ được.