Có thể dự báo bệnh parkinson qua giấc ngủ

Làm dịu những cơn run của bệnh Parkinson vẫn còn là một thách thức đối với cả người bệnh và thầy thuốc nhưng một nghiên cứu gần đây cho thấy các liệu pháp tương lai đối với bệnh này có thể tìm thấy từ một điểm không ai ngờ tới: Thói quen khi ngủ của người bệnh.

Các nhà khoa học ở Bệnh viện Sarce Coeur thuộc Đại học Montreal đã trình bày trên tạp chí Neurology rằng bệnh Parkinson có thể được dự báo khá chính xác tới 12 năm trước khi xuất hiện chứng run cơ đầu tiên.

Những người thường có những giấc ngủ bất thường, hay còn gọi là chứng rối loạn giấc ngủ REM, tức là khi nằm mơ họ hay đấm đá, la hét, thậm chí làm hại ngay cả bản thân họ hay người nằm bên cạnh, thì khả năng bị dẫn tới bệnh suy nhược thần kinh như mất trí hoặc Parkinson cao hơn người khác tới 18% trong vòng 1 năm chẩn đoán, và 52% sau đó 12 năm.

“Trong một thời gian chúng tôi đã nhận biết được mối liên hệ tiềm tàng giữa chứng rối loạn giấc ngủ REM và những bệnh này, nhưng đây là một công trình nghiên cứu rộng rãi nhất, lâu dài nhất để đánh giá được nguy cơ thực sự mắc bệnh Parkinson và những bệnh suy nhược thần kinh khác.”, bác sỹ Ron Postuma, tác giả của công trình nghiên cứu và là nhà thần kinh học tại Bệnh viện Đa khoa Montreal nói.

Cuộc thử nghiệm đã thu hút khoảng 100 người, cả nam và nữ ở độ tuổi trung bình là 65, toàn bộ được chẩn đoán là có chứng rối loạn giấc ngủ. Với giấc ngủ bình thường, các cơ của chúng ta đờ ra khi chúng ta vào REM hoặc trạng thái nằm mơ, điều đó giải thích vì sao trong giấc mơ đôi khi ta cảm thấy như không thể cử động được hoặc cử động rất chậm.

Những người có chứng rối loạn giấc ngủ thì không có trạng thái thư giãn của cơ, và hiện nay các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể là dấu hiệu đầu tiên của bệnh Parkinson. Tư tưởng gần đây nhất về bệnh này vẫn khẳng định rằng những động tác không kiểm soát nổi, một đặc điểm của bệnh Parkinson, là những dấu hiệu mới nhất và điển hình nhất của bệnh, là giai đoạn cuối cùng của một quá trình suy thoái dần trong vòng 10 năm hoặc 20 năm của chức năng thần kinh.

Trên thực tế, các chuyên gia tin rằng trạng thái này bắt đầu bằng hiện tượng mất khả năng ngửi mùi và sự suy thoái thần kinh ở đường khứu giác, rồi tiến tới ruột và cuống não. Tại một điểm nào đó trên lộ trình này sự hư hại thần kinh tác động tới cầu, một vùng ở não điêu tiết giấc ngủ. Postuna nói: “Vậy là ở bệnh Parkinson có một giai đoạn mà chúng tôi còn chưa biết nó kéo dài bao lâu, các nơron thần kinh khô dần trong não, nhưng không phải ở khu vực vận động”, và “giấc ngủ là vùng xảy ra sự suy thoái, báo hiệu quá trình của Parkinson đã bắt đầu”.

Postuna nhấn mạnh rằng sự rối loạn giấc ngủ REM là một trạng thái không thường xuyên, không được lẫn lộn với trạng thái trở mình, trằn trọc mà nhiều người trong chúng ta vẫn gặp hằng đêm. Những người có trạng thái này thường đêm nào cũng có những động tác mạnh mẽ, không giống những người mộng du hoặc nói mê, và vẫn còn một chút bàng hoàng sau khi tỉnh ngủ. Những bệnh nhân này phải rất cảnh giác và phải được quan tâm khi họ ngủ dậy.

Nếu chỉ là triệu chứng rối loạn giấc ngủ REM thôi thì có thể điều trị được bằng thuốc, nhưng những loại thuốc này vẫn không làm giảm sự suy thoái chức năng thần kinh gây ra bệnh Parkinson.

Tuy nhiên việc nhận dạng Parkinson ngay từ giai đoạn đầu có thể giúp các nhà khoa học tìm ra những phương pháp mới hơn nhằm bảo vệ vùng vận động khỏi bị hư hại tiếp. “Chúng tôi hiện không có tác nhân nào để ngăn chặn sự thái hóa của Parkinson”, Postuma nói. “Nhưng một khi chúng tôi có được những tác nhân đó, thì theo tôi, mọi bệnh nhân mắc chứng rối loạn giấc ngủ REM đều nên dùng”.