Dấu hiệu của bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch (CSCR)

Nhìn thấy vật không rõ nét (mờ), hình gợn sóng hay thị lực bị méo mó cùng với việc mất thị lực ở trung tâm có thể là dấu hiệu của bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch (CSCR).

Bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch đặc trưng bởi bong thanh dịch võng mạc không rõ nguyên nhân, gây ra do sự rò chất dịch qua biểu mô sắc tố.

1. Những yếu tố nguy cơ

- Bệnh thường gặp ở nam giới trung niên, tỷ lệ nam/nữ = 3/1

- Bệnh gặp nhiều ở người Châu Á, Châu Mỹ La Tinh

- Ở người dễ xúc cảm, dễ bị tác động bởi stress

- Sự tăng cao của corticoid nội hay ngoại sinh có liên quan đến bệnh. Hay gặp ở người dùng corticoid, các thuốc tâm thần, cao huyết áp, sử dụng rượu, thuốc lá.

2. Triệu chứng

- Bệnh nhân có cảm giác nặng mi, nhức vùng hốc mắt, mất ngủ, có cảm giác căng thẳng.

- Giảm thị lực với hội chứng hoàng điểm, khi điều chỉnh kính viễn thị lực tăng tốt. Bệnh nhân nhìn mờ như bị một bóng mờ che chính giữa mắt, nhìn hình thấy biến đổi kích thước, hình ảnh bị bé lại, hình cong queo méo mó. Nhìn mặt đất lồi lõm. Biến đổi màu sắc, thường màu đỏ bị nhạt đi. Nếu dùng bảng Amsler thấy có ám điểm dương tính của hoàng điểm.

- Bệnh thường bị một mắt ở người trẻ, tuy nhiên ở người già thường bị hai mắt.

- Có thể tổn hại thị trường tương ứng.

- Khám đáy mắt: Vùng hoàng điểm bị mất ánh trung tâm.

- Vùng bong thanh dịch đẩy võng mạc cao lên, ở hoàng điểm nhìn thấy một vùng có quầng sẫm màu hơn.

- Chụp OCT: Trên OCT thấy rõ vùng bong thanh dịch võng mạc. OCT còn có tác dụng chẩn đoán theo dõi kết quả điều trị nhờ theo dõi kích thước của bọng bong thanh dịch. Khi điều trị có kết quả bọng dịch thường giảm và hết.

- Chụp mạch huỳnh quang: Thấy một hay nhiều ổ rò huỳnh quang ở mức của biểu mô sắc tố.

- Hình ảnh bệnh VMTTTD mạn tính thấy tổn thương rộng của biểu mô sắc tố. Khi có hình thái bệnh lý biểu mô sắc tố tỏa lan thường thấy có bong rộng và dẹt của biểu mô sắc tố.

3. Bệnh sinh

- Do dịch từ hắc mạc qua nơi tổn hại của biểu mô sắc tố ra khoảng dưới võng mạc

- Dùng các chất giao cảm và corticoid có thể gây bệnh võng mạc trung tâm thanh dịch

4. Tiến triển

- Đa số bệnh hắc võng mạc trung tâm thanh dịch tự thoái triển, thị lực hồi phục, có thể có những rối loạn kéo dài như cảm giác lóa, méo hình, nhìn màu có sự thay đổi.

- Có thể có rối loạn biểu mô sắc tố và tế bào võng mạc hoàng điểm, màng xơ dưới võng mạc.

- Một số có khả năng tái phát, xuất hiện bệnh lý tổn hại biểu mô sắc tố, tân mạch dưới võng mạc.

5. Điều trị

- Có thể điều trị bằng thuốc: Kháng histamin, acetazolamid, betabloker... cũng có những thay đổi. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào chỉ rõ tác dụng nào ưu thế.

- Điều trị laser: Mục đích nhằm hạn chế điểm rò giúp cho sự hấp thu dịch dưới võng mạc tốt hơn. Laser còn giúp chống tái phát, tuy nhiên có một số ít bệnh nhân xuất hiện tân mạch dưới võng mạc sau laser.