Tìm hiểu về hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích (irritable bowel syndrome) là sự rối loạn chức năng của ruột với một số đặc điểm cụ thể dưới đây

Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích (irritable bowel syndrome) là sự rối loạn chức năng của ruột có những đặc điểm sau:

  • Đau bụng nhiều đợt trong năm (trên 6 đợt)
  • Rối loạn đại tiện: đi phân lỏng nhiều lần trong ngày (trên 3 lần) hoặc táo bón (trên 4 ngày đại tiện 1 lần hay 1 tuần dưới 2 lần)
  • Đầy bụng sình hơi
  • Các triệu chứng trên tái phát lại nhiều lần trong năm và có thể kéo dài nhiều năm nhưng sinh hoạt của bệnh nhân vẫn bình thường, cân nặng không giảm.

Sơ lược sinh lý ruột

Ruột co bóp, quyết định thức ăn qua ruột nhanh hay chậm. Trung bình 1 giờ rưỡi đến 3 giờ thì thức ăn đến ruột non, 6-7 giờ thì xuống đại tràng.

Vận động ở ruột non bao gồm :

  • Vận động lắc lư để khoấy thức ăn.
  • Co bóp phân đoạn để nhào trôn thức ăn.
  • Co bóp nhu động của ruột non để tiêu hóa, hấp thu thức ăn. Nó tăng sau bữa ăn, môt phần do nhũ trấp đi vào tá tràng kích thích các phản xạ thần kinh tại chỗ, một phần do các phản xạ dạ dày-ruột được khởi động do sự căng dạ dày và truyền qua đám rối Auerbach từ dạ dày xuống thành ruột non.

Sự vận động của ruột non chủ yếu điều hòa bởi hệ thần kinh ruột (đám rối Auerbach), tương đối độc lập với dây thần kinh từ ngoài đến ruột. Cắt dây giao cảm không ảnh hưởng đến vận động ruột. Nếu ruột bị căng quá mức hoặc phúc mạc bị kích thích thì phản xạ giao cảm sẽ ức chế nhu động ruột.

hoi-chung-ruot-kich-thich
Sơ lược về ruột và hội chứng ruột kích thích

Một số hormon làm tăng nhu động ruột non như : gastrin, cholecystokinin, insulin.serotonin.

Sự vận động của ruột già tương tự ruột non, ngoài ra nó còn có một loại co bóp khối đặc biệt, ép phân thành một khối trong 30 giây. Nó được gia tăng nhờ phản xạ dạ dày-ruột già,tá tràng- ruột già thông qua dây X.

Nguyên nhân

Hiện nay người ta vẫn chưa tìm ra được nguyên nhân của hội chứng ruột kích thích.

  • Nó được cho rằng là kết quả của sự tác động qua lại của nhu động ruột bất thường,nó liên quan đến sự thay đổi liên kết thần kinh giữa não và ống tiêu hóa.
  • Sau một giai đoạn viêm dạ dày - ruột.
  • Sự dị ứng với thức ăn hoặc tính nhạy cảm đối với thức ăn, tuy nhiên điều này vẫn chưa được chứng minh.
  • Mất cân bằng hệ thống hormone
  • Stress, lo âu.
hoi-chung-ruot-kich-thich (2)
Stress, lo âu nguyên nhâ của hội chứng ruột kích thích

Nguyên nhân và triệu chứng của hội chứng ruột kích thích
Triệu chứng

- Hội chứng ruột kích thích tác động đến mỗi người theo những cách khác nhau. Tiêu chuẩn xác định của hội chứng ruột kích thích là khó chịu hoặc đau ở bụng.

- Những triệu chứng sau cũng thường hay gặp:

* Đau và quặn bụng và giảm đi sau mỗi nhu động ruột.

  • Thay đổi chu kỳ tiêu chảy và táo bón.
  • Thay đổi số lần đi cầu
  • Đầy hơi
  • Chảy dịch nhầy ra khỏi trực tràng
  • Trướng bụng
  • Căng chướng bụng

- Những dấu hiệu sau không phải là triệu chứng của hội chứng ruột kích thích:

  • Có máu trong phân hay trong nước tiểu
  • Nôn ói
  • Cơn đau bụng hoặc tiêu chảy là thức dậy giữa chừng
  • Sốt
  • Sụt cân

Chẩn đoán

Hội chứng ruột kích thích có thể rất khó chẩn đoán. Việc chẩn đoán hội chứng này được gọi là chẩn đoán loại trừ, có nghĩa là trước tiên bác sĩ sẽ nghi ngờ bạn bị một số bệnh khác, và có thể sẽ cho bạn làm một số xét nghiệm hay thực hiện một số thủ thuật để loại trừ những bệnh kể trên.

Một số xét nghiệm có thể bao gồm các xét nghiệm hóa sinh, chẩn đoán hình ảnh (như CT scan, chụp x quang ruột non) hoặc nội soi ống tiêu hóa dưới.

  • Cần phải kết hợp giữa bệnh sử, khám lâm sàng và những xét nghiệm lựa chọn để có thể chẩn đoán được hội chứng ruột kích thích.
  • Không có một xét nghiệm máu hay X quang đơn lẻ nào có thể xác định được chẩn đoán hội chứng này.

Điều trị

+ Nguyên tắc chung:

  • Tâm lý liệu pháp: Khám ân cần tỉ mỉ, giải thích cho bệnh nhân hiểu rõ để kết hợp với thầy thuốc
  • Không dùng lặp lại nhữg thuốc kháng sinh cũ mà bệnh nhân đã dùng không hiệu quả.
  • Chế độ ăn: nhiều đạm ít mỡ không kiêng khem quá mức
  • Dùng các thuốc chữa triệu chứng khi cần.

 => Có thể bạn quan tâm: Cách phòng trị hội chứng ruột kích thích