Nguyên nhân gây bệnh polyp đại tràng

Bệnh polyp đại tràng là tổn thương nhỏ lành tính có hình dạng như khối u. Phần lớn các polyp ở dạng lành tính. Nhưng trong một số trường hợp chúng phát triển thành ác tính gây bệnh ung thư.

Thế nào là polyp đại tràng?

Polyp đại tràng là một khối phát triển bất thường trên bề mặt ruột già (trong lòng ruột, trong thành ruột hay ở bề mặt bên ngoài- ngoài thanh mạc) còn gọi là đại tràng. Đôi khi, một người có thể có nhiều hơn một polyp đại tràng. Polyp đại tràng có thể lồi vào lòng đại tràng hoặc phẳng.

Triệu chứng của polyp đại tràng

Polyp đại tràng thường không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, nếu người bệnh gặp các triệu chứng dưới đây có thể có polyp đại tràng:

- Đại tiện có máu: Có thể thấy máu tươi thành vệt loang ra trên khuôn phân hoặc phân lầy nhầy máu màu nâu đen hoặc nhờ nhờ máu cá.

- Đại tiện phân lỏng: Đối với những polyp nằm ở đoạn trực tràng thấp gần hậu môn, nhất là khi polyp to hoặc bị loét gây ra những triệu chứng ruột bị kích thích như đi ngoài ngày nhiều lần, có khi xuất hiện đau quặn, mót rặn nên có thể chẩn đoán nhầm với hội chứng lỵ.

- Đau bụng: Có trường hợp polyp quá lớn gây ra triệu chứng bán tắc ruột hoặc tắc hoàn toàn, khi đó biểu hiện rất điển hình là cơn đau do tắc ruột, kèm theo nôn và bí trung đại tiện.

polyp dai trang

Điểm khác nhau giữa polyp và ung thư

Polyp đại tràng đa phần ở dạng lành tính, và không phải tất cả chúng đều là ung thư. Tuy nhiên một trong số chúng có thể phát triển thành ung thư. Những loại polyp phẳng và nhỏ khó nhìn thấy nhưng có khả năng bị ung thư hơn so với các khối u lớn lên.

Việc loại bỏ các polyp dựa vào quá trình nội soi đại tràng, xét nghiệm này sử dụng để kiểm tra các polyp đại tràng.

Đối tượng có nguy cơ mắc polyp đại tràng

Bất cứ ai cũng có thể bị mắc polyp đại tràng, nhưng một số người có nhiều khả năng để có được chúng hơn so với những người khác. Bạn nằm trong nhóm có nguy cơ mắc polyp đại tràng ở mức độ cao nếu:

• Từ 50 tuổi trở lên
• Bạn đã từng có khối u trước đó
• Tiểu sử gia đình bị mắc polyp
• Một thành viên nào đó trong gia đình bạn đã có ung thư ruột già, còn được gọi là ung thư ruột kết
• Bạn đã có tử cung hoặc ung thư buồng trứng trước tuổi 50
Hoặc chế độ ăn uống của bạn như dưới đây:
• Ăn nhiều thực phẩm chứa hàm lượng chất béo cao
• Hút thuốc
• Uống rượu
• Lười vận động
• Bị stress thường xuyên

polyp dai trang

Nguyên nhân gây bệnh

Polyps rất thường gặp ở cả nam lẫn nữ, ở tất cả các chủng tộc trong các nước công nghiệp hóa. Điều này cho thấy các nhân tố dinh dưỡng và môi trường có thể đóng một vai trò nhất định trong sự phát triển của chúng. Chúng ta có thể liệt kê một số nguyên nhân như sau

- Thứ nhất: Lối sống: Mặc dù nguyên nhân chính xác chưa được biết rõ, có thể kể đến các yếu tố nguy cơ như sau: Chế độ ăn nhiều chất béo; Ăn nhiều thịt đỏ; Ăn ít chất xơ; Hút thuốc lá; Béo phì. Mặt khác dùng aspirin, các loại NSAIDs và chế độ ăn giàu calci có thể làm giảm bớt nguy cơ ung thư đại tràng.

- Thứ hai: Tuổi tác: Ung thư đại trực tràng hiếm gặp trước tuổi 40. Có đến 90% các trường hợp xảy ra sau tuổi 50, tỉ lệ nam nữ bằng nhau, do đó nên khám tầm soát ung thư đại tràng khi đến tuổi 50 và thường thì phải mất khoảng 10 năm để một polyp nhỏ phát triển thành ung thư.

- Thứ ba: Yếu tố gia đình và di truyền

+ Polyps và ung thư đại tràng thường xảy ra trong cùng một gia đình, điều này cho thấy nhân tố gia đình cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng. Tất cả các trường hợp polyp và ung thư đại trực tràng xảy ra trong gia đình cần phải thảo luận với thầy thuốc, nhất là khi ung thư xảy ra ở người trẻ, liên hệ huyết thống gần hoặc xảy ra ở nhiều thành viên trong cùng một gia đình. Theo một quy tắc chung, nên tầm soát ung thư đại tràng sớm hơn nếu có tiền sử polyp hoặc ung thư đại tràng trong gia đình.

+ Một số bệnh di truyền hiếm gặp có thể gây ung thư đại trực tràng sớm với tần suất cao. Một trong những bệnh này là đa polyp tuyến gia đình (familial adenomatous polyposis - FAP) với rất nhiều polyps trong đại tràng. Một bệnh khác là Ung thư đại tràng di truyền không do polyp (Hereditary Non - Polyposis Colon Cancer - HNPCC) có gia tăng nguy cơ ung thư đại tràng, thường khởi phát ở tuổi 20 - 30 nhưng lại không thấy có nhiều polyp. Các xét nghiệm về genes chỉ cần làm ở các gia đình có tần suất cao về ung thư đại trực tràng mà thôi.